पुणे: बदलत्या हवामानामुळे सर्दी-खोकला होणे सामान्य आहे, पण जर तुम्हाला वर्षभर श्वास घेण्यास त्रास होत असेल किंवा नाक सतत गच्च राहत असेल, तर ते केवळ इन्फेक्शन नसून ‘नाकाचे हाड वाढणे’ (DNS) असू शकते. धावपळीच्या जीवनशैलीत अनेकजण याकडे दुर्लक्ष करतात, मात्र हे दुर्लक्ष भविष्यात गंभीर आजारांना निमंत्रण देऊ शकते.
नेमकं काय आहे हे लक्षण?
नाकामध्ये एक पडदा असतो जो नाकाला दोन भागात विभागतो. जेव्हा हा पडदा एका बाजूला झुकतो किंवा वाकडा होतो, तेव्हा त्याला वैद्यकीय भाषेत ‘डेविएटेड नेझल सेप्टम’ (DNS) म्हणजेच सर्वसामान्यांच्या भाषेत ‘नाकाचे हाड वाढणे’ असे म्हणतात. यामुळे नाकाचा एका भागाचा मार्ग अरुंद होतो आणि श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होतो.
ही लक्षणे दिसल्यास व्हा सावध:
श्वास घेण्यास त्रास: एका किंवा दोन्ही नाकपुड्यांतून श्वास घेताना अडथळा येणे.
सततची सर्दी: औषध घेऊनही सर्दी पूर्णपणे बरी न होणे.
घोरणे: रात्री झोपताना मोठ्याने घोरणे आणि तोंडाने श्वास घेणे.
डोकेदुखी: चेहऱ्यावर किंवा कपाळावर वारंवार दाब जाणवणे आणि डोके दुखणे.
नाकातून रक्त येणे: हाडाच्या वाकड्या भागामुळे नाकातील त्वचा कोरडी पडून रक्त येऊ शकते.
कारण काय असू शकते?
अनेकदा जन्मापासूनच नाकाचे हाड थोडे वाकडे असू शकते. किंवा खेळताना, अपघातात किंवा लहानपणी नाकाला मार लागल्यामुळे हाड वाढू शकते किंवा वाकडे होऊ शकते.
उपचार काय करावेत?
सर्वप्रथम ईएनटी (ENT) डॉक्टरांकडून नाकाची तपासणी करून घ्यावी. गरज भासल्यास डॉक्टर ‘नेझल एंडोस्कोपी’ किंवा ‘सीटी स्कॅन’चा सल्ला देतात. जर त्रास कमी असेल, तर नेझल स्प्रे किंवा ॲलर्जीवरील औषधांनी तात्पुरता आराम मिळू शकतो. जर हाडाचा वाकडेपणा जास्त असेल आणि औषधांनी फरक पडत नसेल, तर ‘सेप्टोप्लास्टी’ ही छोटी शस्त्रक्रिया केली जाते. ही शस्त्रक्रिया दुर्बिणीद्वारे केली जात असल्याने चेहऱ्यावर कोणतीही जखम दिसत नाही.
नाकाचे हाड वाढल्याने मेंदूला होणाऱ्या ऑक्सिजनच्या पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे सतत थकवा जाणवू शकतो. त्यामुळे घरगुती उपाय करण्यापूर्वी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे केव्हाही हिताचे ठरते.
