पुणे: गेल्या काही दिवसांपासून राज्याच्या तापमानात झपाट्याने वाढ होत आहे. दुपारच्या वेळी अंगाची लाहीलाही होत असून, वाढत्या तापमानामुळे ‘उष्माघाताचा’ (Heatstroke) धोका वाढला आहे. उष्माघात हा जीवघेणा ठरू शकतो. त्यामुळे आरोग्य विभागाने नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा दिला असून खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे.
शरीराचे तापमान 104 अंश फॅरेनहाइट (म्हणजेच 40 अंश सेल्सिअस) पेक्षा जास्त वाढल्यास उष्माघाताचा धोका निर्माण होतो. यामुळे शरीरातील पाणी आणि क्षारांचे प्रमाण कमी होऊन मेंदू, हृदय आणि मूत्रपिंडावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
उष्माघाताची प्रमुख लक्षणे
-
खूप ताप येणे पण घाम न येणे.
-
त्वचा कोरडी पडणे आणि लाल होणे.
-
तीव्र डोकेदुखी आणि चक्कर येणे.
-
मळमळणे किंवा उलट्या होणे.
-
हृदयाचे ठोके वेगाने वाढणे.
बचावासाठी काय करावे?
१. भरपूर पाणी प्या: तहान लागलेली नसली तरीही दिवसातून किमान ३-४ लिटर पाणी प्या. लिंबू सरबत, ताक, शहाळ्याचे पाणी आणि ओआरएस (ORS) चा वापर करा.
२. सुती कपडे वापरा: बाहेर जाताना फिकट रंगाचे, सैल आणि सुती कपडे घाला.
३. डोके झाकून ठेवा: उन्हात जाताना छत्री, टोपी किंवा रुमालाचा वापर करा. डोळ्यांच्या संरक्षणासाठी सनग्लासेस वापरा.
४. योग्य आहार: पचायला हलके आणि पाण्याचे प्रमाण जास्त असलेले अन्न (उदा. टरबूज, काकडी, संत्री) खा.
काय टाळावे?
-
दुपारी 12 ते 4 या वेळेत शक्यतो उन्हात बाहेर जाणे टाळा.
-
चहा, कॉफी आणि मद्यपान टाळा, कारण यामुळे शरीरातील पाणी वेगाने कमी होते.
-
उन्हातून आल्यावर लगेच थंड पाणी पिणे किंवा एसीमध्ये बसणे टाळा.
जर कोणाला उष्माघाताचा त्रास झाला, तर त्यांना तातडीने सावलीत किंवा थंड ठिकाणी न्यावे. त्यांचे कपडे सैल करावेत आणि थंड ओल्या कापडाने संपूर्ण शरीर पुसून घ्यावे. रुग्ण शुद्धीवर असल्यास पाणी द्यावे आणि त्वरित जवळच्या रुग्णालयात दाखल करावे.
