Mahabali’ T-72 tank : काल झालेल्या लडाखमध्ये कवायतीदरम्यान भारतीय लष्कराचे ५ जवान शहीद झाले. मिळालेल्या माहितीनुसार, ते टी-72 टँकवर स्वार असताना, श्योक नदीत सराव करत होते. दरम्यान अचानक पाण्याचा जोरदार प्रवाह आला आणि टँक अडकला. ज्या रणगाड्यावर भारतीय लष्कराचे शहीद जवान स्वार झाले होते, त्याला भारताचा ‘महाबली’ म्हणतात. महाबली गेल्या 54 वर्षांपासून भारतीय लष्कराचा सर्वात विश्वासू भागीदार आहे.
T-72 टाकी कशी आली?
T-72 रणगाडा (T-72) सोव्हिएत रशियाने 1960 मध्ये विकसित केला होता आणि रशियन सैन्याने सर्व आघाड्यांवर त्याचा वापर सुरू केला होता. 1962 मध्ये चीनसोबत झालेल्या युद्धानंतर भारतीय लष्कराला आधुनिक शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज करण्याची योजना आखण्यात आली होती. याच क्रमाने 1970 च्या सुमारास भारताने रशियाकडून T-72 रणगाडे खरेदी केले. युरोपबाहेर भारताचा हा पहिला रणगाडा करार होता.
T-72 टाकीला महाबली का म्हणतात?
T-72 टाकीचे वजन 41000 kg (41 टन) आहे. एकूण 3 क्रू मेंबर्ससाठी आसनव्यवस्था आहे. या टाकीची उंची 2190 मिमी आहे, तर रुंदी 3460 मिमी आहे. T-72 टँक 60 किलोमीटर वेगाने धावू शकते. खडबडीत आणि खराब रस्त्यावरही तो ताशी 35 ते 40 किलोमीटरचा वेग गाठू शकतो. भारतात T-72 टँकचे एकूण तीन प्रकार आहेत. T-72 टाकी त्याच्या श्रेणीतील सर्वात हलकी टाकी मानली जाते. 780 हॉर्स पावर निर्माण करते.
भारतीय सैन्याचे चिलखत
सर्वात मनोरंजक गोष्ट म्हणजे ते आण्विक, जैविक आणि रासायनिक हल्ल्यांपासून संरक्षण करण्यासाठी डिझाइन केले गेले आहे. T-72 टँकमध्ये 125 मिमी बंदूक बसवण्यात आली आहे. याशिवाय, यात संपूर्ण स्फोटक प्रतिक्रियाशील चिलखत देखील आहे. भारतीय सैन्यात सामील झाल्यानंतर, T-72 टँक सर्व युद्धांमध्ये भारतीय सैन्याचे सर्वात मजबूत कवच बनले आणि हळूहळू त्याचे नाव ‘अजेय’ झाले.
T-72 टाकीची वैशिष्ट्ये
– 1970 च्या दशकात भारतात आले
– 780 अश्वशक्ती निर्माण करते
– 60 किमी वेग
– 41000 किलो किंवा 41 टन वजन
– 4500 किलोमीटर अंतरापर्यंत मारा करू शकते
– 125 मिमी तोफ बसवली आहे
– आण्विक हल्ल्याचा सामना करण्याची क्षमता
सैन्य माघार घेण्याच्या तयारीत का आहे?
भारतीय लष्कर T-72 रणगाडे हटवण्याच्या तयारीत आहे. काही काळापूर्वी टाईम्स ऑफ इंडियाने एक वृत्त प्रसिद्ध केले होते. त्यानुसार भारतीय लष्कर 2030 पर्यंत T-72 रणगाडे निवृत्त करण्याचा विचार करत आहे. यावर्षी 57000 कोटी रुपये खर्चाच्या प्रकल्पासाठी आर्मी रिक्वेस्ट फॉर प्रपोजल (RFP) जारी करण्याची तयारी करत आहे. या प्रकल्पांतर्गत भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन लढाऊ वाहने (फ्यूचर रेडी कॉम्बॅट व्हेइकल्स किंवा एफआरसीव्ही) तयार केली जातील.
