पुणे: पुण्यातील गंज पेठेतील महात्मा जोतिबा फुले यांचे ऐतिहासिक स्मारक असलेल्या ‘फुलेवाडा’ येथे आज कडेकोट पोलीस सुरक्षेमध्ये वटपौर्णिमा साजरी करण्यात आली. भाजप खासदार मेधा कुलकर्णी यांनी परिसरातील महिलांसोबत या वाड्याच्या आवारात असलेल्या वटवृक्षाची पारंपारिक पद्धतीने पूजा केली. या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पुरोगामी संघटनांकडून होणारा विरोध पाहता, पोलिसांनी परिसरात चोख बंदोबस्त तैनात केला होता.
फुलेवाडा हे राज्य संरक्षित स्मारक असल्याने तिथे कोणतेही धार्मिक विधी करू नयेत, अशी मागणी पुरोगामी संघटनांनी केली होती. महात्मा फुलेंच्या पुरोगामी विचारांचा वारसा लक्षात घेता, वटपौर्णिमा साजरी करण्यास त्यांनी तीव्र विरोध दर्शवला होता. या मागणीची दखल घेत सुरुवातीला पुरातत्व विभागाच्या सहाय्यक संचालकांनी या कार्यक्रमावर बंदी घालणारे आदेशही निर्गमित केले होते. मात्र, या निर्णयाला परिसरातील महिला आणि नागरिकांनी कडाडून विरोध केला. त्यांनी पुरातत्व विभागाकडे दाद मागितली आणि त्यानंतर या निर्णयामध्ये बदल करण्यात आला.
१९६२ च्या अधिनियमानुसार, एखादे स्मारक ‘संरक्षित’ म्हणून घोषित होण्यापूर्वी तिथे ज्या रुढी-परंपरा प्रचलित होत्या, त्या अबाधित ठेवणे ही विभागाची जबाबदारी आहे, असे स्पष्ट करण्यात आले. यानुसार, महाराष्ट्र शासनाच्या पुरातत्व व वस्तुसंग्रहालये संचालनालयाने २३ जून रोजी एक सुधारित आदेश जारी केला. या आदेशात फुलेवाडा परिसरात पूर्वापार चालत आलेल्या प्रथा कायम राखण्याबाबत निर्देश देण्यात आले आहेत.
