संदीप बोडके
पुणे : मावळ तालुक्यातील मोरवे येथे कुळकायदा संवर्गातील भोगवटादार वर्ग- 2 ची तब्बल 9 हेक्टर 54 आर जमीन बनावट अकृषक (एनए) आदेशाच्या आधारे हस्तांतरित केल्याचा धक्कादायक प्रकार उघडकीस आला आहे. बनावट आदेशाचा वापर करून बंद असलेला सातबारा उघडण्यात आला. त्यानंतर जमिनीचे खरेदीखत करण्यात आले आणि संबंधित फेरफार नोंदीही मंजूर झाल्याचे समोर आले आहे. या प्रकरणी वडगाव मावळ पोलिसांनी सहा जणांविरुद्ध गुन्हा दाखल केला असून, काही आरोपींना अटक करण्यात आल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे.
मौजे मोरवे येथील गट क्रमांक 361 मध्ये हा प्रकार घडला. याप्रकरणी मंडल अधिकारी सचिन कोकाटे यांनी दिलेल्या तक्रारीवरून मनीष वसंत वाकडे (रा. वारजे, पुणे), विनोद भिमाजी डफळ (रा. वडगाव बुद्रुक, हवेली), समीर सदानंद काढगे (रा. आझादनगर, मुंबई), प्रियदर्शनी धोंडीराम शिंदे (रा. कोल्हापूर), समीर शिवशंकर लोहोकरे आणि स्मिता शिवशंकर लोहोकरे (रा. बोरिवली, मुंबई) यांच्याविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
दोन बनावट आदेशांचा वापर
मावळ प्रांताधिकारी कार्यालयातील एनए/एसआर/256/2022, 8 सप्टेंबर 2022 आणि एनए/एसआर/45/2025, 17 ऑक्टोबर 2025 हे आदेश बनावट असल्याचे तपासात समोर आल्याचे सांगण्यात येत आहे. या आदेशांचा आधार घेत मोरवे येथील गट क्रमांक 361 या भोगवटादार वर्ग-2 च्या जमिनीच्या हस्तांतरणाची प्रक्रिया करण्यात आली. या जमिनीच्या एकूण 9 हेक्टर 54 आर क्षेत्राच्या अनुषंगाने 2023 मध्ये तब्बल चार खरेदीखत दस्त झाल्याचे उघड झाले आहे. बंद असलेला सातबारा बनावट एनए आदेशाच्या आधारे खुला करण्यात आल्यानंतर जमिनीच्या पुढील हस्तांतरणाचे व्यवहार झाल्याचेही तपासात पुढे आले आहे.
महसूल अधिकाऱ्यांच्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह
या प्रकरणामुळे महसूल यंत्रणेच्या कार्यपद्धतीवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. संबंधित जमीन भोगवटादार वर्ग-२ची असल्याने खरेदीखत करण्यासाठी बंद असलेला सातबारा उघडण्याचा आदेश अपर तहसीलदार अजित दिवटे यांनी दिल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्यानंतर मोरवेच्या तलाठी मनीषा पाखरे यांनी खरेदीदस्ताच्या आधारे फेरफार नोंदी घेतल्या. मंडल अधिकारी सचिन कोकाटे यांनी फेरफार क्रमांक 1852, 1853, 1854 आणि 1855 मंजूर केल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे बनावट आदेशाच्या आधारे जमीन व्यवहाराची प्रक्रिया नेमकी कशी पुढे गेली, सातबारा कोणत्या आधारावर खुला करण्यात आला आणि फेरफार नोंदी मंजूर करताना संबंधित कागदपत्रांची पडताळणी झाली होती का, याबाबत आता चौकशीची मागणी होत आहे.
प्रतिक्रिया
“संबंधित महसूल यंत्रणेने बनावट आदेशानुसार कार्यतत्परता दाखवली आहे. या प्रकरणात महसूल यंत्रणेने तुकडेबंदी कायद्यातील नोंदी केल्याने त्यांच्या भूमिकेबाबत संशय अधिक बळावला आहे. आरोपी आणि महसूल अधिकारी यांच्यात काही लागेबांधे आहेत का, याचीही चौकशी होणे गरजेचे आहे. याबाबत महसूल अधिकाऱ्यांविरोधात आयुक्त आणि जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार केली आहे.”
— सुनील गुजर, माहिती अधिकार कार्यकर्ते
“मौजे मोरवे येथील बनावट आदेश प्रकरणी गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. या प्रकरणातील आरोपींना अटक करण्यात आली असून, पुढील तपास सुरू आहे.”
— रविंद्र खामगळ, पोलिस उपनिरीक्षक
“वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या सूचनेनुसार रीतसर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. दोन बोगस आदेश असल्याचे समोर आले असून, त्यापैकी एका आदेशाचा वापर करून हस्तांतरणाचे दस्त, फेरफार नोंदी आणि सातबारा करण्यात आला आहे. त्यानुसार पुढील कार्यवाही सुरू आहे.”
— सचिन कोकाटे, मंडल अधिकारी
