पुणे: बिघडलेली जीवनशैली आणि आहारातील बदलांमुळे सध्या अनेकांमध्ये रक्ताल्पता (Anemia) म्हणजेच रक्तातील लोहाची (Iron) कमतरता जाणवत आहे. थकवा येणे, चक्कर येणे आणि त्वचा निस्तेज होणे ही याची प्राथमिक लक्षणे आहेत. जर तुमच्या शरीरात लोहाची कमतरता असेल, तर औषधांसोबतच आहारात काही नैसर्गिक गोष्टींचा समावेश करणे अत्यंत आवश्यक आहे. लोहाची कमतरता भरून काढण्यासाठी खालील पदार्थांचे सेवन फायदेशीर ठरते..
पालेभाज्या (विशेषतः पालक)
पालक हा लोहाचा सर्वात मोठा स्रोत मानला जातो. पालकामध्ये केवळ लोहच नाही, तर व्हिटॅमिन सी देखील असते, जे शरीराला लोह शोषून घेण्यास मदत करते. मेथी आणि कोथिंबीर यांचाही आहारात समावेश करा.
ड्राय फ्रूट्स आणि बिया
- खजूर आणि मनुके: रोज सकाळी भिजवलेले 2-3 खजूर आणि काळे मनुके खाल्ल्याने रक्तातील हिमोग्लोबिन झपाट्याने वाढते.
- भोपळ्याच्या बिया: यामध्ये लोहाचे प्रमाण भरपूर असते, जे स्नॅक्स म्हणून उत्तम पर्याय आहेत.
कडधान्ये
डाळी, चणे, राजमा आणि सोयाबीनमध्ये लोहाचे प्रमाण अधिक असते. शाकाहारी लोकांसाठी लोह मिळवण्याचा हा सर्वात सोपा मार्ग आहे.
फळे
- डाळिंब: डाळिंब खाल्ल्याने शरीरातील रक्ताची कमतरता दूर होते.
- पेरू आणि सफरचंद: ही फळे लोहाचे चांगले स्त्रोत आहेत.
- बीट: बीटचा रस किंवा कोशिंबीर रक्तातील हिमोग्लोबिन वाढवण्यासाठी रामबाण उपाय मानला जातो.
गुळामध्ये नैसर्गिक लोह असते. जेवणानंतर थोडा गूळ खाणे किंवा गूळ-शेंगदाण्याचे लाडू खाणे हा लोहाची कमतरता भरून काढण्याचा पारंपारिक आणि प्रभावी मार्ग आहे.
केवळ लोहयुक्त पदार्थ खाऊन चालत नाही, तर ते शरीरात शोषले जाणेही महत्त्वाचे असते. त्यासाठी आहारात लिंबू, संत्री किंवा आवळा यांसारख्या व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थांचा समावेश करा. यामुळे अन्नातील लोह शरीरात लवकर शोषले जाते.
