मुंबई: दिवाळीच्या खरेदीसाठी UPI द्वारे पैसे देणाऱ्या ग्राहकांसह डिजिटल पेमेंट स्वीकारणाऱ्या व्यापाऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने काही निवडक UPI व्यवहारांवर मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) शुल्क लागू करण्याचा निर्णय तूर्तास पुढे ढकलला आहे. हा बदल या आठवड्यापासून लागू होण्याची शक्यता होती. मात्र, सणासुदीच्या काळातील व्यवहारांची वाढ आणि व्यापाऱ्यांना तयारीसाठी वेळ मिळावा, या पार्श्वभूमीवर त्याची अंमलबजावणी दिवाळीनंतर केली जाणार आहे.
या निर्णयाची नेमकी तारीख अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे कोणत्या दिवसापासून शुल्क लागू होईल, हे स्पष्ट होण्यासाठी NPCI च्या पुढील घोषणेची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
MDR शुल्काचा निर्णय का लांबणीवर?
NPCI च्या UPI आणि सेवा संचालन समितीच्या बैठकीत या विषयावर चर्चा झाली. दिवाळीच्या काळात बाजारपेठांमध्ये खरेदी-विक्री वाढते आणि डिजिटल पेमेंटचा वापरही मोठ्या प्रमाणात होतो. अशा वेळी नव्या शुल्काची अंमलबजावणी केल्यास व्यापारी आणि पेमेंट सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांना तांत्रिक तसेच व्यावहारिक अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे निवडक व्यापारी व्यवहारांवरील शुल्काचा निर्णय पुढे ढकलण्यात आल्याची माहिती आहे.
MDR म्हणजे डिजिटल पेमेंट स्वीकारताना व्यापाऱ्याला पेमेंट सेवा पुरवणाऱ्या संस्थेला द्यावे लागू शकणारे शुल्क. मात्र, हे शुल्क सर्व UPI व्यवहारांवर लागू होणार आहे, असे समजणे योग्य ठरणार नाही. कोणत्या प्रकारच्या व्यवहारांना ते लागू असेल, हे अंतिम नियमांवर अवलंबून असेल.
SBI कडून छोट्या व्यापाऱ्यांना दिलासा
दरम्यान, स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) ने छोट्या व्यावसायिकांसाठी शुल्काबाबत दिलासादायक माहिती दिली आहे. बँकेने केलेल्या पोस्टनुसार, SBI YONO द्वारे महिन्याला 1 लाख रुपयांपर्यंतच्या पात्र पेमेंटवर कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. त्यामुळे या सुविधेचा लाभ घेऊ इच्छिणाऱ्या व्यापाऱ्यांनी बँकेने जाहीर केलेल्या अटी तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
एकीकडे निवडक UPI व्यवहारांवरील MDR शुल्काची अंमलबजावणी दिवाळीनंतर होणार असल्याने व्यापाऱ्यांना तयारीसाठी अतिरिक्त वेळ मिळणार आहे. तर दुसरीकडे, SBI च्या घोषणेमुळे छोट्या व्यावसायिकांना पेमेंट शुल्काबाबत दिलासा मिळू शकतो. मात्र, MDR संदर्भातील अंतिम नियम आणि अंमलबजावणीची तारीख जाहीर झाल्यानंतरच व्यवहारांवर नेमका काय परिणाम होईल, हे स्पष्ट होईल.
