पिंपरी-चिंचवड: मोशी कचरा डेपो परिसरातील मागील 34 वर्षांपासून साचलेल्या कचऱ्याची ‘बायोमायनिंग’द्वारे विल्हेवाट लावण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. पहिल्या टप्प्यात 8 लाख क्युबिक मीटर कचरा हटवल्यानंतर आता दुसऱ्या टप्प्यात 15 लाख क्युबिक मीटर कचरा हटविण्याचे काम हाती घेण्यात आले आहे. हे काम 12 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत पूर्ण होणार असून, त्यानंतर 25 एकर जागा मोकळी होणार असल्याची माहिती महापालिकेच्या पर्यावरण विभागाकडून देण्यात आली आहे.
1991 पासून मोशी डेपोवर साठवला जातोय कचरा
पिंपरी-चिंचवड शहराची लोकसंख्या सध्या 30 लाखांच्या पुढे गेली आहे. शहरातून दररोज 1400 टन कचरा तयार होतो, ज्यामध्ये ओला, सुका, हॉटेल, भाजी मंडई, जैववैद्यकीय प्रकारांचा समावेश आहे. 1991 पासून मोशी येथील 81 एकर जागेत कचरा साठवला जात असून, त्यातील 25 एकर जागा पूर्णपणे कचऱ्याच्या डोंगरांनी व्यापली आहे.
या कचऱ्यामुळे परिसरात दुर्गंधी आणि नागरिकांच्या आरोग्यावर परिणाम होण्याचा धोका वाढला होता. त्यामुळे महापालिकेने बायोमायनिंग तंत्रज्ञानाद्वारे कचऱ्याची शास्त्रशुद्ध विल्हेवाट लावण्याचा निर्णय घेतला.
पहिला टप्पा यशस्वी; दुसऱ्या टप्प्यासाठी 105 कोटी खर्च अपेक्षित
पहिल्या टप्प्यात 8 लाख क्युबिक मीटर कचरा हटवण्यासाठी 42 कोटी रुपयांचा खर्च करण्यात आला. या टप्प्यानंतर, दुसऱ्या टप्प्यात 15 लाख क्युबिक मीटर कचरा हटवण्याचे उद्दिष्ट आहे, ज्यासाठी 105 कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे.
हे काम स्वच्छ भारत अभियान 2.0 अंतर्गत सुरू असून, महापालिकेला या प्रकल्पासाठी 27 कोटी 50 लाख रुपयांचे अनुदान देखील मिळाले आहे. या कामाची मुदत 2026 पर्यंत आहे आणि त्याआधी काम पूर्ण करण्यासाठी महापालिकेने पहिल्या टप्प्यातील ठेकेदारांनाच पुढील जबाबदारी सोपवली आहे.
कचऱ्याचे शास्त्रशुद्ध व्यवस्थापन
मोशी कचरा डेपोमध्ये फक्त बायोमायनिंग नव्हे, तर इतर अनेक प्रकारच्या कचऱ्याच्या पुनर्वापरासाठी विविध प्रकल्प राबवले जात आहेत:
-500 टन क्षमतेचा मॅकेनिकल कंपोस्ट युनिट: जैविक खत निर्मितीसाठी
-प्लास्टिकपासून ऑईल निर्मिती प्रकल्प
-सुक्या कचऱ्यापासून वीजनिर्मिती
-ओल्या कचऱ्यापासून बायोगॅसद्वारे CNG तयार करण्याची यंत्रणा
-बांधकाम राडारोड्यांवर प्रक्रिया करून पेव्हर ब्लॉक, वाळू, खडी तयार करण्याची सुविधा
कचऱ्यातून सांडपाणी, खत, धातू वेगळी करून विल्हेवाट
बायोमायनिंग प्रक्रियेद्वारे जमा झालेल्या कचऱ्याचे वर्गीकरण करण्यात येत असून, त्यामधून माती, वाळू, खत, प्लास्टिक, धातू वेगळे करून त्याची विल्हेवाट लावली जात आहे.
“पहिल्या टप्प्यात 8 लाख क्युबिक मीटर कचऱ्यावर प्रक्रिया केली असून, दुसऱ्या टप्प्यातील काम 12 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत पूर्ण करून 25 एकर जागा पूर्णपणे रिकामी केली जाणार आहे. परिणामी, दुर्गंधी कमी होऊन परिसर अधिक स्वच्छ आणि वापरण्यास योग्य होईल.”
— संजय कुलकर्णी, मुख्य अभियंता, पिंपरी-चिंचवड महापालिका
