कापुरहोळमध्ये प्रतिबंधित पानमसाला व सुगंधित तंबाखूची मोठी वाहतूक उघड; २२ लाखांचा मुद्देमाल जप्त!

विशाल शिंदे

कापुरहोळ : महाराष्ट्रात प्रतिबंधित असलेल्या पानमसाला आणि सुगंधित तंबाखूची बेकायदेशीर वाहतूक होत असल्याचा प्रकार कापुरहोळ येथे उघडकीस आला आहे. अन्न व औषध प्रशासनाच्या अधिकाऱ्यांनी सातारा-पुणे महामार्गावरील कापुरहोळ गावच्या कमानीसमोरील सर्व्हिस रोडवर पहाटेच्या सुमारास कारवाई करून मोठ्या प्रमाणात प्रतिबंधित अन्नपदार्थांचा साठा जप्त केला. या कारवाईत पानमसाला, सुगंधित तंबाखू, एक अशोक लेलँड टेम्पो आणि दोन मोबाईल फोन असा एकूण अंदाजे २२ लाख ३४ हजार ६६० रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे. या प्रकरणी राजगड पोलीस ठाण्यात आठ आरोपींविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला असून या कारवाईमुळे प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांच्या अवैध वाहतुकीचे जाळे पुन्हा चर्चेत आले आहे.

पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, ही घटना ३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पहाटे सुमारे ४.३० वाजण्याच्या सुमारास कापुरहोळ गावच्या हद्दीत सातारा ते पुणे महामार्गावरील गावाच्या कमानीसमोरील सर्व्हिस रोडवर घडली. अन्न व औषध प्रशासनाच्या अन्न सुरक्षा अधिकारी सायली श. टाव्हे यांनी दिलेल्या फिर्यादीवरून या प्रकरणी कारवाई करण्यात आली आहे.

या प्रकरणात सुजल बाळासाहेब धातोंडे (वय २२, रा. इचलकरंजी, जि. कोल्हापूर) आणि ओंकार राकेश शिंगाडे (वय १८, रा. कागनूर, ता. हातकणंगले, जि. कोल्हापूर) यांच्यासह प्रतिबंधित अन्नपदार्थांचा इंदूर येथील पुरवठादार अर्जुन (पूर्ण नाव व पत्ता माहिती नाही), पुण्यातील खरेदीदार पिंटू अग्रवाल, तसेच संबंधित कंपन्यांचे नॉमिनी आणि संचालक मंडळातील व्यक्तींना आरोपी करण्यात आले आहे.

जप्त करण्यात आलेल्या मुद्देमालामध्ये रजनीगंधा पानमसाला, तुळसी जाफरानी जर्दा, विमल पानमसाला आणि V1 तंबाखू अशा विविध ब्रँडच्या पदार्थांचा समावेश आहे. वेगवेगळ्या रंगांच्या पाकिटांमध्ये आणि पोत्यांमध्ये हा साठा ठेवण्यात आला होता. याशिवाय अशोक लेलँड कंपनीचा दोस्त मॉडेलचा टेम्पो आणि सुजल धातोंडे व ओंकार शिंगाडे यांच्या ताब्यातील दोन मोबाईल फोनही पोलिसांनी जप्त केले आहेत. जप्त करण्यात आलेल्या संपूर्ण मुद्देमालाची किंमत अंदाजे २२ लाख ३४ हजार ६६० रुपये असल्याचे फिर्यादीत नमूद आहे.

आरोग्यास अपायकारक पदार्थांच्या वाहतुकीचा आरोप

अन्न सुरक्षा अधिकारी यांच्या फिर्यादीनुसार, संबंधित अन्नपदार्थांमध्ये कृत्रिम सुगंध व स्वाद मिश्रित सुपारी तसेच मानवी आरोग्यास अपायकारक घटक असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. पानमसाला आणि सुगंधित तंबाखूच्या सेवनामुळे मुखाचा कर्करोग, आतड्यांचे तसेच श्वसनमार्गाचे कर्करोग यांसारखे गंभीर आजार होण्याचा धोका असल्याने अशा पदार्थांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी अन्न सुरक्षा व मानके अधिनियम २००६ अंतर्गत तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.

अन्न सुरक्षा आयुक्त, अन्न व औषध प्रशासन, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई यांनी अधिनियमातील कलम ३०(२)(अ) अंतर्गत प्रदान अधिकारांचा वापर करून सुगंधित सुपारी हा पदार्थ मानवी आरोग्यास अपायकारक घोषित केला आहे. तसेच १३ जुलै २०२६ रोजीच्या अधिसूचनेनुसार महाराष्ट्र राज्याच्या हद्दीत संबंधित प्रतिबंधित अन्नपदार्थांचे उत्पादन, विक्री, वितरण, वाहतूक आणि साठवणूक करण्यास सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने प्रतिबंध करण्यात आल्याचे फिर्यादीत नमूद करण्यात आले आहे.

असे असतानाही प्रतिबंधित पानमसाला व सुगंधित तंबाखूचा साठा विक्रीच्या उद्देशाने वाहनातून वाहतूक केला जात असल्याचा आरोप संबंधितांवर करण्यात आला आहे.

आठ जणांविरोधात गुन्हा दाखल

या प्रकरणी राजगड पोलीस ठाण्यात भारतीय न्याय संहिता २०२३ मधील कलम १२३, २२३, २७४, २७५ तसेच अन्न सुरक्षा व मानके अधिनियम २००६ मधील कलम २६(१), २६(२)(iv), २७(३)(d), २७(३)(e), ३०(२)(a) आणि ५९ अन्वये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी रात्री ८ वाजून ११ मिनिटांनी या गुन्ह्याची नोंद करण्यात आली. पोलीस हवालदार गुंडगे यांनी गुन्हा दाखल केला असून सहाय्यक पोलीस निरीक्षक चेतन मछले हे पुढील तपास करीत आहेत. राजगड पोलीस ठाण्याचे प्रभारी अधिकारी पोलीस निरीक्षक संतोष जाधव यांच्या मार्गदर्शनाखाली तपास सुरू आहे.

कापुरहोळ येथे झालेल्या या कारवाईमुळे प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांची वाहतूक आणि त्यामागील पुरवठा साखळी तपासाच्या केंद्रस्थानी आली आहे. या पदार्थांचा पुरवठा नेमका कुठून होत होता, त्यांचे वितरण कोणामार्फत केले जात होते आणि या व्यवहारात आणखी कोणाचा सहभाग आहे, याचा तपास पोलीस व संबंधित यंत्रणांकडून केला जाण्याची शक्यता आहे.