Pune : पुण्यातील गुडलक चौक येथे गेल्या काही वर्षांत उभा राहिलेला ‘कलाकार कट्टा’ सध्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडला आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागात, फुटपाथच्या एका कोपऱ्यात सुरू झालेला हा उपक्रम आता हटवण्याच्या चर्चेमुळे स्थानिक कलाकारांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. काही नागरिकांनी वाहतूक कोंडीचा मुद्दा उपस्थित करत नगरसेवकांमार्फत पालिका आयुक्तांकडे कट्टा स्थलांतरित करण्याचे निवेदन दिल्याची माहिती समोर आली आहे.
मात्र कलाकारांचा दावा वेगळाच आहे. हा कट्टा रस्त्याच्या मधोमध नसून फुटपाथच्या कोपऱ्यात उभारण्यात आला असून वाहतुकीस अडथळा निर्माण होणार नाही, याची काळजी घेण्यात आली आहे. दररोज सुमारे ९ ते १० कलाकार येथे चित्रकला, व्यंगचित्र, शिल्पकला आणि इतर सर्जनशील कला सादर करतात. विशेषतः Fergusson College परिसरातील विद्यार्थी येथे येऊन आपली कला मांडतात.
फक्त कट्टा नव्हे, तर संधीचं व्यासपीठ
अनेक विद्यार्थ्यांकडे आर्थिक साधनांची कमतरता असली तरी त्यांच्या हातात कला आहे. या कट्ट्यामुळे त्यांना थेट नागरिकांशी संवाद साधण्याची आणि थोडाफार आर्थिक आधार मिळवण्याची संधी मिळते. शहरातील मध्यवर्ती ठिकाणी असल्याने पर्यटक, नागरिक आणि विद्यार्थी यांच्यात कला पोहोचवण्याचे काम हा कट्टा करतो.
गेल्या ४० वर्षांपासून कला क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या एका ज्येष्ठ कलाकाराने सांगितले की, १९९८ पासून ते या चौकात बसून चित्रकला सादर करत आहेत. त्या वेळी औपचारिक ‘कलाकार कट्टा’ नव्हता; पण सातत्याने बसून त्यांनी लोकांपर्यंत पोहोच साधली. नागरिकांनी दिलेल्या प्रोत्साहनामुळेच ही परंपरा टिकली, असे ते सांगतात.
वाहतूक कोंडीचे कारण खरेच कट्टा?
कट्टा हटवण्यामागे वाहतूक कोंडीचे कारण दिले जात असले तरी कलाकार याला विरोध करतात. त्यांच्या मते, खंडोजी बाबा चौक, गोखले चौक, डेक्कन जिमखाना कॉलनी आणि बीएमसीसी रस्ता परिसरात अनेक वर्षांपासून वाहतुकीची समस्या आहे. कट्टा सुरू होण्यापूर्वीही येथे कोंडी होत होती. त्यामुळे स्थलांतर केल्याने समस्या सुटेलच, याची खात्री नाही.
कलाकारांची मागणी स्पष्ट आहे. तक्रार करणाऱ्यांना प्रत्यक्षात किती अडचण होते, याची वस्तुनिष्ठ तपासणी करावी. वाहतुकीचा अभ्यास करून शाश्वत उपाययोजना कराव्यात; मात्र कला दडपण्याचा मार्ग स्वीकारू नये.
पुण्याच्या सांस्कृतिक ओळखीचा प्रश्न
पुणे ‘सांस्कृतिक राजधानी’ म्हणून ओळखले जाते. अशा शहरात तरुण कलाकारांसाठी निर्माण झालेले खुले व्यासपीठ हटवण्याचा निर्णय घेतला, तर त्याचा परिणाम केवळ काही कलाकारांपुरता मर्यादित राहणार नाही. तो शहराच्या सांस्कृतिक ओळखीवरही प्रश्नचिन्ह उभे करू शकतो.
आता निर्णय महापालिकेच्या हातात आहे. वाहतूक सुरळीत ठेवत कलाकारांनाही न्याय देणारा तोडगा निघतो का, की ‘गुडलक चौक’चा कलाकार कट्टा इतिहासजमा होतो. हे येत्या काही दिवसांत स्पष्ट होईल.
