पुणे प्राईम न्यूज डेस्क: सध्या झपाट्याने बदलणाऱ्या जीवनशैलीमुळे अनेकांना रात्री झोप न येण्याची (इन्सोम्निया) समस्या भेडसावत आहे. ही समस्या केवळ थकवा किंवा अस्वस्थतेपुरती मर्यादित राहिलेली नसून, दीर्घकाळ राहील्यास मानसिक व शारीरिक आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. विशेषतः शहरी भागांमध्ये २५ ते ५० वयोगटातील लोकांमध्ये झोपेच्या तक्रारी मोठ्या प्रमाणात वाढत आहेत.
झोप न येण्यामागची प्रमुख कारणं:
1. ताणतणाव आणि चिंता
कामाच्या दडपणामुळे किंवा वैयक्तिक आयुष्यातील समस्यांमुळे अनेकजण झोपेपूर्वी विचारांच्या गर्तेत अडकतात. यामुळे मन शांत न होता झोपेवर परिणाम होतो.
2. मोबाईल आणि स्क्रीन टाइम
रात्री झोपण्याच्या अगोदर मोबाईल, लॅपटॉप किंवा टीव्ही पाहण्याची सवय डोळ्यांतील नैसर्गिक झोप नियंत्रक मेलाटोनिनच्या निर्मितीवर परिणाम करते. यामुळे झोप लागत नाही.
3. अनियमित दिनचर्या
झोपण्याची व उठण्याची वेळ निश्चित नसणे, किंवा दिवसातून वेळोवेळी झोप घेणे, यामुळे शरीराचा नैसर्गिक ‘बायोलॉजिकल क्लॉक’ विस्कळीत होतो.
4. कैफिनयुक्त पदार्थांचे सेवन
चहा, कॉफी किंवा एनर्जी ड्रिंक्स यांचे अधिक सेवन केल्याने झोपेमध्ये अडथळा निर्माण होतो.
5. वैद्यकीय कारणं
थायरॉईड, मधुमेह, आंतरिक वेदना, दम्याच्या शारीरिक आजारांमुळेही झोपेवर परिणाम होतो. काही मानसिक आजारही इन्सोम्नियामध्ये हातभार लावू शकतात.
यावरील उपाय काय?
झोपेच्या समस्येकडे दुर्लक्ष न करता ती वेळेत ओळखणे व उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. दररोज ठरावीक वेळी झोपणे, झोपेपूर्वी शांततादायक संगीत ऐकणे, ध्यानधारणा करणे, मोबाईलपासून दूर राहणे आणि गरज असल्यास मानसोपचारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे, हे उपाय प्रभावी ठरू शकतात.
(टीप: सदर माहिती वाचकांसाठी पुरवण्यात आली आहे. पुणे प्राईम न्यूज यातुन कोणताही दावा करीत नाही.)
