नवी दिल्ली: देशातील लहान व मध्यम शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) शेती कर्ज धोरणात मोठा बदल करत ११ जुलै २०२५ पासून लागू होणारा नवा नियम जाहीर केला आहे. या निर्णयानुसार, शेतकरी आता सोने किंवा चांदी गहाण ठेवून बँकेकडून थेट २ लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज मिळवू शकणार आहेत.
नवीन नियम काय सांगतो?
आरबीआयच्या नव्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार, अधिकृत बँका शेतकऱ्यांकडून मौल्यवान धातू (सोने/चांदी) गहाण घेऊन शेतीसाठी कर्ज मंजूर करू शकतात. यासाठी शेतकऱ्याची स्पष्ट लेखी संमती आवश्यक आहे. हे कर्ज फक्त शेतीसंबंधित कामासाठीच वापरणे बंधनकारक आहे.
या निर्णयाचे फायदे
- तातडीने निधी उपलब्ध: खतं, बियाणं, मजुरी, सिंचन यासाठी भांडवलाची तातडीची गरज भासल्यास शेतकऱ्यांना तत्काळ मदत मिळणार.
- कर्ज प्रक्रिया पारदर्शक: सोने-चांदी गहाण असल्याने बँकेसाठीही जोखीम कमी, कर्ज परतफेडीचा विश्वास अधिक.
- प्रामाणिक शेतकऱ्यांसाठी दिलासा: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल पण कष्टकरी शेतकऱ्यांना कर्ज मिळवणे आता अधिक सुलभ.
- परंपरेपेक्षा लवचिक पर्याय: पारंपरिक कर्ज व्यवस्थेऐवजी हा लवचिक व जलद पर्याय ठरणार.
शेतकऱ्यांना काय करावे लागेल?
शेतकऱ्यांनी जवळच्या अधिकृत बँकेत संपर्क साधावा. कर्जासाठी अर्ज करताना आपले सोने-चांदी गहाण ठेवण्याची तयारी दाखवावी. बँक त्यांची संमती घेऊन आणि मूल्यांकन करून २ लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज मंजूर करू शकते.
शेतीतील अडचणींचा वेध
निसर्गाच्या लहरीपणामुळे नुकसान, बाजारभावातील चढ-उतार, तसेच उत्पादन खर्चातील वाढ यामुळे शेतकऱ्यांना अनेकदा कर्ज घेणे अपरिहार्य ठरते. अशा वेळी हे कर्ज धोरण शाश्वत आधार देईल. आत्महत्येसारख्या टोकाच्या निर्णयांपासून शेतकरी दूर राहू शकतो.
आरबीआयचा हा निर्णय ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना देणारा ठरेल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. यामुळे शेती उत्पादन क्षमता वाढून अधिक नफा मिळवता येईल.
