पुणे: सध्याच्या (Knee Pain) धावपळीच्या युगात ‘गुडघेदुखी’ ही एक गंभीर समस्या म्हणून समोर येत आहे. पूर्वी वयाची साठी ओलांडल्यानंतर जाणवणारा हा त्रास आता तिशी-चाळिशीतच अनेकांना सतावत आहे. जिने चढताना त्रास होणे, बसल्यावर उठता न येणे किंवा चालताना कटकट आवाज येणे, ही लक्षणे भविष्यात होणाऱ्या मोठ्या आजारांचे संकेत असू शकतात.
डॉक्टरांच्या मते, गुडघेदुखीमागे अनेक कारणे असू शकतात:
-
वजन वाढणे: शरीराचा संपूर्ण भार गुडघ्यांवर असतो. वजन वाढल्यास गुडघ्यांच्या कार्टिलेजवर ताण येतो.
-
कॅल्शियमची कमतरता: हाडांच्या मजबुतीसाठी आवश्यक असलेले व्हिटॅमिन-D आणि कॅल्शियम कमी झाल्यामुळे हाडे ठिसूळ होतात.
-
बैठी जीवनशैली: दिवसभर एकाच ठिकाणी बसून राहिल्याने सांध्यांमधील लवचिकता कमी होते.
-
दुखापत: जुनी दुखापत किंवा लिगामेंट टीयर (Ligament Tear) मुळे कालांतराने वेदना वाढतात.
जर वेदना सुरुवातीच्या टप्प्यात असतील, तर खालील उपाय फायदेशीर ठरू शकतात:
१. गरम किंवा थंड शेक: सूज असल्यास बर्फाने शेकावे आणि फक्त वेदना असल्यास गरम पाण्याच्या पिशवीने शेक द्यावा.
२. हळदीचे दूध: हळदीमध्ये दाहशामक गुणधर्म असतात, जे सांधेदुखी कमी करण्यास मदत करतात.
३. मेथी दाणे: रात्री मेथी दाणे पाण्यात भिजत घालून सकाळी ते पाणी प्यावे आणि दाणे चावून खावेत.
४. योग्य पादत्राणे: चालताना आरामदायक शूज वापरल्याने गुडघ्यांवरचा ताण कमी होतो.
केव्हा डॉक्टरांकडे जावे?
-
जर गुडघ्याला प्रचंड सूज आली असेल.
-
पाय पूर्णपणे सरळ करता येत नसेल.
-
चालताना पाय लटपटत असेल किंवा तोल जात असेल.
-
विश्रांती घेतल्यानंतरही वेदना कमी होत नसतील.
तज्ज्ञांचा सल्ला
गुडघेदुखीकडे दुर्लक्ष करणे म्हणजे भविष्यात शस्त्रक्रियेला निमंत्रण देणे होय. रोज किमान २० मिनिटे सायकलिंग किंवा चालणे यांसारखे व्यायाम केल्यास सांधे निरोगी राहतात,” असे तज्ज्ञ सांगतात.
